Bình yên trên dòng sông triệu năm

Hàng trăm triệu năm trước, cả vùng địa đầu tổ quốc Hà Giang còn chìm trong mênh mông biển cả. Trải qua nhiều chuyển động kiến tạo của bề dày lịch sử địa chất, biển bao la hóa núi cao sông dài. Ngày nay, nơi bản Mông Đông Hà - Cán Tỷ xa xôi, những cuộc sống ấm no đang nảy nở bên dòng sông của triệu năm xưa.


KinhNghiemDuLich.org  Binh yen tren dong song trieu nam
Dòng sông Miện cổ xưa hiền hòa uốn lượn qua bản làng Cán Ty

Từ thành phố Hà Giang, qua những cung đường tuyệt đẹp để đến huyện Quản Bạ, “dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm”, rồi từ đây chúng tôi tiếp tục chao mình qua hàng trăm khúc cua xoắn lượn mượt mà để đến với Đông Hà. Một xã người Mông nằm giữa núi rừng Quản Bạ.

Đông Hà có 4 thôn bản: Thống Nhất, Sáng Phàng, Nà Sài, Cốc Mạ. Từ trên cao nhìn xuống, Đông Hà được bao quanh bởi trập trùng những dãy núi cao.

Tạo hóa khéo sắp đặt ban tặng cho Đông Hà dòng sông Miện cổ xưa, dồi dào sản vật chảy qua nên cuộc sống người dân cũng theo đó mà ấm no trù phú hơn. Trong khi nhiều vùng đất khác của Hà Giang còn trong cơn khát, ruộng đồng khô khan thì nơi đây lại những cánh đồng ngô xanh mướt, trải dài tít tắp đến tận chân núi, rồi len lỏi phủ đầy cả những khe đá.

Rảo bước dạo chơi quanh Đông Hà sẽ làm bạn choáng ngợp đến ngỡ ngàng! Do địa hình bị chia cắt mạnh đã tạo ra những cột đá hùng vĩ cao vút. Hàng triệu năm trước, khi xảy ra biến đổi địa chất, những tầng đá vôi khổng lồ cao hàng chục đến cả trăm mét từ dưới đáy biển trồi lên, qua quá trình mưa gió bào mòn chúng bị nứt nẻ, xói mòn rồi phân tách nhau ra thành những cột đá sừng sững.

Lại qua cả ngàn năm nữa, đất theo gió tích tụ dần trên những khe đá, tạo nên môi trường sống cho các loại cây. Trong những cột đá ấy vẫn còn lưu lại những hóa thạch san hô, tay cuộn, vỏ sò của kỷ Devon cổ xưa. Phong gió, địa thạch triệu triệu năm tích tụ để đến ngày nay tạo nên một cảnh quan thiên nhiên kỳ vỹ.

KinhNghiemDuLich.org  Binh yen tren dong song trieu nam
Toàn cảnh thị trấn Tam Sơn, Quản Bạ với những dãy núi kiến tạo nhiều triệu năm

Ở Đông Hà dường như cuộc sống náo nhiệt hiện đại chưa chạm đến, chúng tôi lang thang, len lỏi trên những con đường đất nhỏ, cả bản làng hầu hết là những ngôi nhà Trình Tường xây bằng đất sét hoặc chỉ đan bằng cót tre. Tất cả đều rất đơn sơ và giản dị, cổng nhà luôn rộng mở như sự thân thiện cởi mở của chính con người ở đây.

Những ngôi nhà mái ngói đỏ nép minh bình yên dưới tán cây sa mộc, vây quanh nhà là nương ngô, nương đậu. Bên tường nhà là những bó củi, bó thân ngô xếp ngay ngắn gọn gàng để dùng thổi lửa cho bữa cơm chiều hay chuẩn bị cho những ngày rét lạnh. Không gian yên tĩnh đến lạ kỳ.

Tạm chia tay những ánh mắt, nụ cười đầy quyến luyến, chúng tôi đến với Cán Tỷ. Nếu như ở Đông Hà dấu vết của triệu năm xưa tạc trên vách đá cao thì nơi đây chúng lại chạm khắc thật rõ ràng, sinh động trên dòng sông Miện.

Hai bên bờ sông những vách đá dựng đứng, những vết cào dài sắc lẻm và bóng loáng như sự giận dữ của hải thần khi mất quyền thống trị. Có nhiều dòng chảy ngầm từ núi cao, xuyên qua khe đá rồi hòa mình vào dòng sông. Chính vì có nhiều hốc đá mà các loại cá cũng có nhiều chỗ sinh sôi nảy nở hơn làm cho dòng sông luôn ăm ắp sản vật.

KinhNghiemDuLich.org  Binh yen tren dong song trieu nam
Người Mông trẩy ngô trên cao nguyên đá

Xã Cán Tỷ gồm 8 thôn bản Đầu Cầu I, Đầu Cầu II, Suối Hồ, Lùng Vái, Sảng Cán Tỷ, Pờ Chúa Lủng, Sủa Cán Tỷ, Giàng Chu Phìn. Mỗi bản có khi cách nhau đến vài đỉnh núi. Khác với sự bình yên của Đông Hà, ở Cán tỷ là cuộc sống nhộn nhịp và sôi động.

Hai bên bờ sông, dưới bóng tre rợp mát không lúc nào ngớt tiếng cười đùa. Ở chốn này đám trẻ con nô đùa tắm suối, giăng lưới bắt cá, ở chốn kia những người phụ nữ Mông giặt giũ quần áo rôm rã trò chuyện, cánh đàn ông thì gánh nước tưới ruộng hay quăng chài đánh những mẻ lớn.

Từ những thửa ruộng, mùi ngô thơm ngát theo gió mà lan tỏa khắp không gian, xen lẫn là mùi ngai ngái của những cây đay, cây lanh đang mùa thu hoạch. Thấp thoáng trên bến sông xưa, sau bờ tre xanh là ngôi nhà nhỏ xinh nép mình dưới chân núi đá, chút điểm xuyến màu đỏ của những cánh phượng hè, làm cả không gian xanh thêm phần quyến rũ. Tất cả hòa quyện cùng nhau vẽ nên một bức tranh Cán Tỷ - Cuộc sống nơi địa đầu tổ quốc ấm no và hạnh phúc.

Khi trời về chiều, từ sau những dãy núi đá đen cao ngất, bỗng đâu mây trắng tràn về, cả Cán Tỷ chìm ngập trong mây, những cung đường như sợi tơ mảnh buộc quanh lưng núi rồi nối đất trời Cán Tỷ lại cùng nhau. Mặt trời đổ ánh dương đỏ hồng bao phủ khắp núi rừng, rồi từ từ khuất sau cổng trời Cán Tỷ, báo hiệu một ngày đã qua.

Trong ngôi nhà nhỏ, khói bếp bốc lên trên ánh lửa bập bùng, cả gia đình cùng khách phương xa quây quần bên nhau như thân thiết tự lâu lắm, chén rượu ngô nồng cứ trao chuyền say khướt đến tận khuya. Ngoài kia sương đang buông xuống nhưng lòng người lữ khách ấm áp đến lạ kỳ.








Binh yen tren dong song trieu nam


Hang tram trieu nam truoc, ca vung dia dau to quoc Ha Giang con chim trong menh mong bien ca. Trai qua nhieu chuyen dong kien tao cua be day lich su dia chat, bien bao la hoa nui cao song dai. Ngay nay, noi ban Mong Dong Ha - Can Ty xa xoi, nhung cuoc song am no dang nay no ben dong song cua trieu nam xua.


KinhNghiemDuLich.org  Binh yen tren dong song trieu nam
Dong song Mien co xua hien hoa uon luon qua ban lang Can Ty

Tu thanh pho Ha Giang, qua nhung cung duong tuyet dep de den huyen Quan Ba, “doc len khuc khuyu doc tham tham”, roi tu day chung toi tiep tuc chao minh qua hang tram khuc cua xoan luon muot ma de den voi Dong Ha. Mot xa nguoi Mong nam giua nui rung Quan Ba.

Dong Ha co 4 thon ban: Thong Nhat, Sang Phang, Na Sai, Coc Ma. Tu tren cao nhin xuong, Dong Ha duoc bao quanh boi trap trung nhung day nui cao.

Tao hoa kheo sap dat ban tang cho Dong Ha dong song Mien co xua, doi dao san vat chay qua nen cuoc song nguoi dan cung theo do ma am no tru phu hon. Trong khi nhieu vung dat khac cua Ha Giang con trong con khat, ruong dong kho khan thi noi day lai nhung canh dong ngo xanh muot, trai dai tit tap den tan chan nui, roi len loi phu day ca nhung khe da.

Rao buoc dao choi quanh Dong Ha se lam ban choang ngop den ngo ngang! Do dia hinh bi chia cat manh da tao ra nhung cot da hung vi cao vut. Hang trieu nam truoc, khi xay ra bien doi dia chat, nhung tang da voi khong lo cao hang chuc den ca tram met tu duoi day bien troi len, qua qua trinh mua gio bao mon chung bi nut ne, xoi mon roi phan tach nhau ra thanh nhung cot da sung sung.

Lai qua ca ngan nam nua, dat theo gio tich tu dan tren nhung khe da, tao nen moi truong song cho cac loai cay. Trong nhung cot da ay van con luu lai nhung hoa thach san ho, tay cuon, vo so cua ky Devon co xua. Phong gio, dia thach trieu trieu nam tich tu de den ngay nay tao nen mot canh quan thien nhien ky vy.

KinhNghiemDuLich.org  Binh yen tren dong song trieu nam
Toan canh thi tran Tam Son, Quan Ba voi nhung day nui kien tao nhieu trieu nam

O Dong Ha duong nhu cuoc song nao nhiet hien dai chua cham den, chung toi lang thang, len loi tren nhung con duong dat nho, ca ban lang hau het la nhung ngoi nha Trinh Tuong xay bang dat set hoac chi dan bang cot tre. Tat ca deu rat don so va gian di, cong nha luon rong mo nhu su than thien coi mo cua chinh con nguoi o day.

Nhung ngoi nha mai ngoi do nep minh binh yen duoi tan cay sa moc, vay quanh nha la nuong ngo, nuong dau. Ben tuong nha la nhung bo cui, bo than ngo xep ngay ngan gon gang de dung thoi lua cho bua com chieu hay chuan bi cho nhung ngay ret lanh. Khong gian yen tinh den la ky.

Tam chia tay nhung anh mat, nu cuoi day quyen luyen, chung toi den voi Can Ty. Neu nhu o Dong Ha dau vet cua trieu nam xua tac tren vach da cao thi noi day chung lai cham khac that ro rang, sinh dong tren dong song Mien.

Hai ben bo song nhung vach da dung dung, nhung vet cao dai sac lem va bong loang nhu su gian du cua hai than khi mat quyen thong tri. Co nhieu dong chay ngam tu nui cao, xuyen qua khe da roi hoa minh vao dong song. Chinh vi co nhieu hoc da ma cac loai ca cung co nhieu cho sinh soi nay no hon lam cho dong song luon am ap san vat.

KinhNghiemDuLich.org  Binh yen tren dong song trieu nam
Nguoi Mong tray ngo tren cao nguyen da

Xa Can Ty gom 8 thon ban Dau Cau I, Dau Cau II, Suoi Ho, Lung Vai, Sang Can Ty, Po Chua Lung, Sua Can Ty, Giang Chu Phin. Moi ban co khi cach nhau den vai dinh nui. Khac voi su binh yen cua Dong Ha, o Can ty la cuoc song nhon nhip va soi dong.

Hai ben bo song, duoi bong tre rop mat khong luc nao ngot tieng cuoi dua. O chon nay dam tre con no dua tam suoi, giang luoi bat ca, o chon kia nhung nguoi phu nu Mong giat giu quan ao rom ra tro chuyen, canh dan ong thi ganh nuoc tuoi ruong hay quang chai danh nhung me lon.

Tu nhung thua ruong, mui ngo thom ngat theo gio ma lan toa khap khong gian, xen lan la mui ngai ngai cua nhung cay day, cay lanh dang mua thu hoach. Thap thoang tren ben song xua, sau bo tre xanh la ngoi nha nho xinh nep minh duoi chan nui da, chut diem xuyen mau do cua nhung canh phuong he, lam ca khong gian xanh them phan quyen ru. Tat ca hoa quyen cung nhau ve nen mot buc tranh Can Ty - Cuoc song noi dia dau to quoc am no va hanh phuc.

Khi troi ve chieu, tu sau nhung day nui da den cao ngat, bong dau may trang tran ve, ca Can Ty chim ngap trong may, nhung cung duong nhu soi to manh buoc quanh lung nui roi noi dat troi Can Ty lai cung nhau. Mat troi do anh duong do hong bao phu khap nui rung, roi tu tu khuat sau cong troi Can Ty, bao hieu mot ngay da qua.

Trong ngoi nha nho, khoi bep boc len tren anh lua bap bung, ca gia dinh cung khach phuong xa quay quan ben nhau nhu than thiet tu lau lam, chen ruou ngo nong cu trao chuyen say khuot den tan khuya. Ngoai kia suong dang buong xuong nhung long nguoi lu khach am ap den la ky.

Bình yên trên dòng sông triệu năm

Hàng trăm triệu năm trước, cả vùng địa đầu tổ quốc Hà Giang còn chìm trong mênh mông biển cả. Trải qua nhiều chuyển động kiến tạo của bề dày lịch sử địa chất, biển bao la hóa núi cao sông dài. Ngày nay, nơi bản Mông Đông Hà - Cán Tỷ xa xôi, những cuộc sống ấm no đang nảy nở bên dòng sông của triệu năm xưa.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá