Ba Vì và ~sự tích một ngày đẹp trời~

Ba Vì là một nỗi ám ảnh trong cuộc sống cá nhân tôi. Rất nhiều năm qua, biểu tượng lớn trong tâm thức Việt này luôn thôi thúc tôi tìm đến để học cách nhìn sông, ngắm núi, đi trong sương mù, ngửi mùi lá mục hay nghe tiếng một dòng nước nhỏ…


KinhNghiemDuLich.org  Ba Vì và sự tích một ngày đẹp trời

Đó không phải một thú massage hay trò tiêu khiển tinh thần. Cũng chẳng bao giờ là đủ cơ vận để thành bậc cao nhân có thể ẩn náu, nương nhờ núi thiêng, mưu sự nghiệp.

Lờ mờ hy vọng đạt tới một cảnh giới khác trong nhận thức và cảm xúc. Cũng chỉ mong đời thanh thản hơn và bớt nhạt hơn một chút thôi…

Huyền thoại

Bất cứ kênh thông tin nào cũng nói rằng Tản Viên sơn thần là đệ nhất tứ bất tử. Huyền thoại Sơn Tinh - Thủy Tinh trở thành câu chuyện cửa miệng của mọi đứa trẻ.

Người Cao Lan (còn gọi là Sán Chay, một dân tộc thiểu số) thì truyền cho con cháu rằng Ba Vì là nỗ lực của một chàng trai muốn kéo rừng núi về gần với đồng bằng. Sau cuộc quyết đấu sống còn với quái thú, chàng trai vội quảy mấy trái núi về quê. Và khi dũng sĩ ngấm độc ngã xuống, hai dãy núi trên vai văng ra thành Ba Vì và Tam Đảo.

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vì và sự tích một ngày đẹp trời

Câu chuyện của người Mường hay nông dân xứ Đoài thì tin rằng Tản Viên được sinh ra ở ven sông Đà. Tản Viên là con thần đá, thụ thai ở núi, đẻ ra bên sông nên tụ hội được sức mạnh, khí thiêng của sông núi.

Trong sách Dư địa chí Nguyễn Trãi viết: “Núi ấy là núi tổ của nước ta đó”. Khắp vùng có đến hàng trăm đền thờ Sơn thần. Nhiều nơi thờ thần như thành hoàng làng. Tại Đền Và (Đông Cung) thờ Thánh Tản Viên có đôi câu đối:

Dáng hình sừng sừng ngang trời rộng
Hạo khí mênh mang vạn thuở còn.

Hàng nghìn năm qua, chưa có vùng đất nào trên đất nước này mà hiện thực và huyễn tưởng, cổ tích, thần tích và kỳ tích lại dung hợp thành một huyễn thể văn hóa kỳ lạ nhường vậy.

Và hiện thực

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vì và sự tích một ngày đẹp trời

Nhưng sẽ bất hạnh cho những ai có ý định tìm một sự kết nối, tiếp nối quá khứ và hiện tại, cái nhìn thấy và vô thể, tinh thần và vật chất, tiền bạc và cảm xúc...

Trong hàng loạt phát hiện tuyệt vời trên các núi cao như Sa Pa, Mẫu Sơn, Bà Nà, Bạch Mã, Đà Lạt, sai lầm nhất của người Pháp là đuổi người địa phương ra khỏi Tam Đảo và thô tục hóa Ba Vì. Có vẻ như đã có một hành vi cưỡng bức văn hóa buồn thảm.

Người Pháp quên rằng Ba Vì là bàn thờ của xứ sở này, dân tộc này. Chiến tranh, đồn binh có thể đóng chiếm trên các vị trí yếu lược. Nhưng xây trại gái, nhà tù ở nơi linh thiêng là một sự thật trần trụi hoàn toàn trái ngược với tinh thần mà người ta thường nói về… khai hóa.

Có tác nhân nào của thế lực siêu nhiên khiến người Pháp hơn một lần thất bại ở Đông Dương? Gần đây, có vẻ như những sai lầm trong quá khứ của người Pháp lại được tái hiện ở hình thái khác, dưới bàn tay của chính con cháu Sơn thần?

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vì và sự tích một ngày đẹp trời

Trong hoàn cảnh phải gấp gáp tích tụ tài sản thông qua chiếm hữu đất đai, bất động sản, hàng trăm dự án rùng rùng đội đất trỗi dậy. Kẻ chiếm mặt hồ, bám bờ suối, người lấn đất đồi, cắt rừng.

Các cơ quan đại diện cho Nhà nước chưa chứng tỏ được là đủ sức làm… văn hóa. Doanh nghiệp thì chạy đua chiếm cứ, cát cứ đất giàu chất sinh thái. Du lịch - văn hóa - tâm linh trở thành bánh vẽ hay tấm áo mỹ miều của các ảo thuật gia bất động sản.

Bởi thế, Làng văn hóa mười mấy năm vẫn là một công trường ngổn ngang với những hình nộm kiến trúc cẩu thả. Đầm Long phơi đầy tiên cá nhào, rồng lộn, khỉ đung đưa.

Ao Vua trơ trơ nhóm hình nộm xi măng mô tả đoàn sính lễ của Sơn Tinh. Bể bơi ở cốt 400 chỉ chứng tỏ rằng chủ đầu tư đang thí nghiệm nuôi tảo ở quy mô xa xỉ.

Hằng ngày, mỗi điểm du lịch trở thành chốn hoằng dương, phô bày cái sai, xấu. Những dịp nghỉ lễ, mùa hè nơi đây thành chốn chợ hỗn độn về chất lượng dịch vụ và giá cả hiện ra hình hài của máy chém thời trung cổ…

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vì và sự tích một ngày đẹp trời

Lên đến một độ cao khác, cả chính quyền và chủ đầu tư đều… án binh bất động? Có những rào cản cứng về bảo vệ môi sinh của rừng quốc gia? Có những ngáng trở giữa bảo tồn và phát triển? Có những lợi ích chưa đạt thỏa thuận.

Nhiều du kích cỡ bự cũng núp kín hay phủ phục chờ thời cơ. Và thế là sân bay, trại tù, nhà thờ, khu biệt thự cũ, nhà ông tá… tất cả dấu tích của người Pháp thì tàn hoang… và tiếp tục hoang tàn… Hạ quá thực và thượng rất hư?

Cổ tích mới hay ngụ ngôn hiện đại

Hiện thực Ba Vì hôm nay luôn nhắc đi nhắc lại với tôi một câu hỏi: vì sao, vì sao và vì sao?

Nhiều năm qua, sơ đồ, lộ trình khảo cứu núi thiêng của tôi không dừng lại ở cốt 100, 400, 600, 800 hay một kích thước vật lý cụ thể nào. Những giao thoa văn hóa Việt - Mường - Thái - H’mong có thể đưa ra bao nhiêu gợi ý thiết kế kiến trúc thích ứng với cái ẩm đáng sợ?

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vì và sự tích một ngày đẹp trời

Thử nghiệm nhọc nhằn của Sungroup trên Bà Nà đã phải trả giá nào? Người Trung Quốc ứng xử ra sao với Thái Sơn? Người Nhật tìm gì từ Phú Sĩ? Vì đâu mà ngọn đồi Sinai, Jerrusalem trở thành tâm điểm của mối quan tâm từ nhiều dân tộc, nhiều tôn giáo?

Tây Tạng, Everest, Hymalaya, Hoàng Liên Sơn, Yên Phụ, Yên Tử, Tam Đảo có quan hệ thế nào với Ba Vì? Giản đơn và gần gũi hơn, đến bao giờ người Việt mới tạo cho Ba Vì sức hấp dẫn như người Hongkong, Malaysia đang làm cho Đại Nhĩ, Genting - những hòn núi vô thần chẳng thánh?

Trong một đêm Everest đầy sao, bên dòng sông cạn Bumchu, bất chợt tôi nhớ đến nhà văn Hòa Vang và câu chuyện “Sự tích những ngày đẹp trời” rất nổi tiếng của anh. Lần đầu tiên trong lịch sử, có một gã cuồng ngông đứng lên dùng dăm ba con chữ, cảm xúc và những trải nghiệm thế tục để bào chữa, minh oan cho Thủy Tinh.

Trong truyện ngắn kỳ lạ này, Thủy thần không phải là giặc giã. Đó là một nhân thần không chút duyên may và vẫn đang sở hữu một tình yêu đầy trắc ẩn với Mỵ Nương. Câu chuyện giải thích cho rõ hơn cái tình ngay lý gian của những thảm họa lũ lụt vốn là quy luật hiển nhiên của muôn đời.

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vì và sự tích một ngày đẹp trời

Câu chuyện có luận giải sâu sắc về sự thiên vị của vua Hùng nhưng cũng ngầm nhắc những người có quyền lực đừng bao giờ hành động theo cảm tính. Truyện cũng chỉ dẫn hậu sinh và dạy các nhà đầu tư đừng bất cẩn như Thủy Tinh để trở thành người đầu tiên trong lịch sử làm… hàng giả (thủy cung lấy đâu ra voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao).

Dẫu có thất bại, đau khổ, ghen tuông, hãy học Thủy Tinh ở cách luôn nhận thấy Sơn Tinh “quả thật, thâm trầm, điềm đạm như núi và khôn ngoan vững vàng như đất”.

Xét cho cùng thì sổ đỏ, chủ sở hữu đích thực của mọi dự án chung quanh Ba Vì luôn ở trong tay và thuộc về Sơn thần. Những ai có cơ duyên với đất này, được Thần cho ăn lộc thì đừng vội quay lưng hay vô ơn, đừng cấu véo, chôm chỉa, giành giật lợi ích vật chất trước mắt cho riêng mình.

Giống như một lẽ trời, cố mà giữ Thủy Tinh ở lại, sống chung hiền hòa cùng Sơn Tinh, Mỵ Nương giữa một phối cảnh sông Đà - núi Tản. Nếu làm được như vậy thì may chăng mới hy vọng về những ngày đẹp trời. Đừng quên: giữ Nước, thờ Núi thì ăn Oản.„

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vì và sự tích một ngày đẹp trời

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vì và sự tích một ngày đẹp trời








Ba Vi va "su tich mot ngay dep troi"


Ba Vi la mot noi am anh trong cuoc song ca nhan toi. Rat nhieu nam qua, bieu tuong lon trong tam thuc Viet nay luon thoi thuc toi tim den de hoc cach nhin song, ngam nui, di trong suong mu, ngui mui la muc hay nghe tieng mot dong nuoc nho…


KinhNghiemDuLich.org  Ba Vi va su tich mot ngay dep troi

Do khong phai mot thu massage hay tro tieu khien tinh than. Cung chang bao gio la du co van de thanh bac cao nhan co the an nau, nuong nho nui thieng, muu su nghiep.

Lo mo hy vong dat toi mot canh gioi khac trong nhan thuc va cam xuc. Cung chi mong doi thanh than hon va bot nhat hon mot chut thoi…

Huyen thoai

Bat cu kenh thong tin nao cung noi rang Tan Vien son than la de nhat tu bat tu. Huyen thoai Son Tinh - Thuy Tinh tro thanh cau chuyen cua mieng cua moi dua tre.

Nguoi Cao Lan (con goi la San Chay, mot dan toc thieu so) thi truyen cho con chau rang Ba Vi la no luc cua mot chang trai muon keo rung nui ve gan voi dong bang. Sau cuoc quyet dau song con voi quai thu, chang trai voi quay may trai nui ve que. Va khi dung si ngam doc nga xuong, hai day nui tren vai vang ra thanh Ba Vi va Tam Dao.

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vi va su tich mot ngay dep troi

Cau chuyen cua nguoi Muong hay nong dan xu Doai thi tin rang Tan Vien duoc sinh ra o ven song Da. Tan Vien la con than da, thu thai o nui, de ra ben song nen tu hoi duoc suc manh, khi thieng cua song nui.

Trong sach Du dia chi Nguyen Trai viet: “Nui ay la nui to cua nuoc ta do”. Khap vung co den hang tram den tho Son than. Nhieu noi tho than nhu thanh hoang lang. Tai Den Va (Dong Cung) tho Thanh Tan Vien co doi cau doi:

Dang hinh sung sung ngang troi rong
Hao khi menh mang van thuo con.

Hang nghin nam qua, chua co vung dat nao tren dat nuoc nay ma hien thuc va huyen tuong, co tich, than tich va ky tich lai dung hop thanh mot huyen the van hoa ky la nhuong vay.

Va hien thuc

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vi va su tich mot ngay dep troi

Nhung se bat hanh cho nhung ai co y dinh tim mot su ket noi, tiep noi qua khu va hien tai, cai nhin thay va vo the, tinh than va vat chat, tien bac va cam xuc...

Trong hang loat phat hien tuyet voi tren cac nui cao nhu Sa Pa, Mau Son, Ba Na, Bach Ma, Da Lat, sai lam nhat cua nguoi Phap la duoi nguoi dia phuong ra khoi Tam Dao va tho tuc hoa Ba Vi. Co ve nhu da co mot hanh vi cuong buc van hoa buon tham.

Nguoi Phap quen rang Ba Vi la ban tho cua xu so nay, dan toc nay. Chien tranh, don binh co the dong chiem tren cac vi tri yeu luoc. Nhung xay trai gai, nha tu o noi linh thieng la mot su that tran trui hoan toan trai nguoc voi tinh than ma nguoi ta thuong noi ve… khai hoa.

Co tac nhan nao cua the luc sieu nhien khien nguoi Phap hon mot lan that bai o Dong Duong? Gan day, co ve nhu nhung sai lam trong qua khu cua nguoi Phap lai duoc tai hien o hinh thai khac, duoi ban tay cua chinh con chau Son than?

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vi va su tich mot ngay dep troi

Trong hoan canh phai gap gap tich tu tai san thong qua chiem huu dat dai, bat dong san, hang tram du an rung rung doi dat troi day. Ke chiem mat ho, bam bo suoi, nguoi lan dat doi, cat rung.

Cac co quan dai dien cho Nha nuoc chua chung to duoc la du suc lam… van hoa. Doanh nghiep thi chay dua chiem cu, cat cu dat giau chat sinh thai. Du lich - van hoa - tam linh tro thanh banh ve hay tam ao my mieu cua cac ao thuat gia bat dong san.

Boi the, Lang van hoa muoi may nam van la mot cong truong ngon ngang voi nhung hinh nom kien truc cau tha. Dam Long phoi day tien ca nhao, rong lon, khi dung dua.

Ao Vua tro tro nhom hinh nom xi mang mo ta doan sinh le cua Son Tinh. Be boi o cot 400 chi chung to rang chu dau tu dang thi nghiem nuoi tao o quy mo xa xi.

Hang ngay, moi diem du lich tro thanh chon hoang duong, pho bay cai sai, xau. Nhung dip nghi le, mua he noi day thanh chon cho hon don ve chat luong dich vu va gia ca hien ra hinh hai cua may chem thoi trung co…

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vi va su tich mot ngay dep troi

Len den mot do cao khac, ca chinh quyen va chu dau tu deu… an binh bat dong? Co nhung rao can cung ve bao ve moi sinh cua rung quoc gia? Co nhung ngang tro giua bao ton va phat trien? Co nhung loi ich chua dat thoa thuan.

Nhieu du kich co bu cung nup kin hay phu phuc cho thoi co. Va the la san bay, trai tu, nha tho, khu biet thu cu, nha ong ta… tat ca dau tich cua nguoi Phap thi tan hoang… va tiep tuc hoang tan… Ha qua thuc va thuong rat hu?

Co tich moi hay ngu ngon hien dai

Hien thuc Ba Vi hom nay luon nhac di nhac lai voi toi mot cau hoi: vi sao, vi sao va vi sao?

Nhieu nam qua, so do, lo trinh khao cuu nui thieng cua toi khong dung lai o cot 100, 400, 600, 800 hay mot kich thuoc vat ly cu the nao. Nhung giao thoa van hoa Viet - Muong - Thai - H’mong co the dua ra bao nhieu goi y thiet ke kien truc thich ung voi cai am dang so?

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vi va su tich mot ngay dep troi

Thu nghiem nhoc nhan cua Sungroup tren Ba Na da phai tra gia nao? Nguoi Trung Quoc ung xu ra sao voi Thai Son? Nguoi Nhat tim gi tu Phu Si? Vi dau ma ngon doi Sinai, Jerrusalem tro thanh tam diem cua moi quan tam tu nhieu dan toc, nhieu ton giao?

Tay Tang, Everest, Hymalaya, Hoang Lien Son, Yen Phu, Yen Tu, Tam Dao co quan he the nao voi Ba Vi? Gian don va gan gui hon, den bao gio nguoi Viet moi tao cho Ba Vi suc hap dan nhu nguoi Hongkong, Malaysia dang lam cho Dai Nhi, Genting - nhung hon nui vo than chang thanh?

Trong mot dem Everest day sao, ben dong song can Bumchu, bat chot toi nho den nha van Hoa Vang va cau chuyen “Su tich nhung ngay dep troi” rat noi tieng cua anh. Lan dau tien trong lich su, co mot ga cuong ngong dung len dung dam ba con chu, cam xuc va nhung trai nghiem the tuc de bao chua, minh oan cho Thuy Tinh.

Trong truyen ngan ky la nay, Thuy than khong phai la giac gia. Do la mot nhan than khong chut duyen may va van dang so huu mot tinh yeu day trac an voi My Nuong. Cau chuyen giai thich cho ro hon cai tinh ngay ly gian cua nhung tham hoa lu lut von la quy luat hien nhien cua muon doi.

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vi va su tich mot ngay dep troi

Cau chuyen co luan giai sau sac ve su thien vi cua vua Hung nhung cung ngam nhac nhung nguoi co quyen luc dung bao gio hanh dong theo cam tinh. Truyen cung chi dan hau sinh va day cac nha dau tu dung bat can nhu Thuy Tinh de tro thanh nguoi dau tien trong lich su lam… hang gia (thuy cung lay dau ra voi chin nga, ga chin cua, ngua chin hong mao).

Dau co that bai, dau kho, ghen tuong, hay hoc Thuy Tinh o cach luon nhan thay Son Tinh “qua that, tham tram, diem dam nhu nui va khon ngoan vung vang nhu dat”.

Xet cho cung thi so do, chu so huu dich thuc cua moi du an chung quanh Ba Vi luon o trong tay va thuoc ve Son than. Nhung ai co co duyen voi dat nay, duoc Than cho an loc thi dung voi quay lung hay vo on, dung cau veo, chom chia, gianh giat loi ich vat chat truoc mat cho rieng minh.

Giong nhu mot le troi, co ma giu Thuy Tinh o lai, song chung hien hoa cung Son Tinh, My Nuong giua mot phoi canh song Da - nui Tan. Neu lam duoc nhu vay thi may chang moi hy vong ve nhung ngay dep troi. Dung quen: giu Nuoc, tho Nui thi an Oan.„

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vi va su tich mot ngay dep troi

KinhNghiemDuLich.org  Ba Vi va su tich mot ngay dep troi

Ba Vì và "sự tích một ngày đẹp trời"

Ba Vì là một nỗi ám ảnh trong cuộc sống cá nhân tôi. Rất nhiều năm qua, biểu tượng lớn trong tâm thức Việt này luôn thôi thúc tôi tìm đến để học cách nhìn sông, ngắm núi, đi trong sương mù, ngửi mùi lá mục hay nghe tiếng một dòng nước nhỏ…
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá